ESKISEHIR’DE 1. Hava Ikmal Bakim Merkezi Komutanligi’na (HIBMK) bagli bir grup havaci asker, tanesi 50 milyon dolar olan T-37 uçagini tanesini 10 milyon dolara üretmek için Hava Kuvvetleri Komutanligi’ndan izin istedi. Birim Komutani Hava Pilot Tümg. Çetin Dizdar liderligindeki subaylar, F-16 pilotlarin egitiminde kullanilan T-37 uçaklarinin 2006’da emekliye ayrilacagini belirterek, yerine kendi yapacaklari uçaklarin kullanilmasini istedi. Ancak Hava Kuvvetleri’nin verdigi ‘vazifeniz degil’ cevabi subaylari saskina çevirdi.

Uzmanlar, Türkiye’nin önümüzdeki yıl en az elli egitim uçagina ihtiyaç olacagina, bunun da en az 2.5 milyar dolar tutacagina dikkat çekerek havacilarin çalismasinda ise toplam maliyetin sadece 500 milyon dolar olacagini belirtti.

Adi bile konuldu: Yunus

Pilot Tümg. Dizdar liderligindeki askerler, yapacaklari yerli uçagin adini bile düsünmüs, Eskişehir’in simgesi ve sevgi asigi ‘Yunus’ demisti. Proje Pilot Tümg. Dizdar komutanligi sirasinda Yüksek Mühendis Albay Yüksel Koyuncu baskanligindaki ekip tarafindan tasarlandi. Askerler çalismalari baslatabilmek için, Hava Kuvvetleri Komutanligi ve Hava Lojistik Komutanligi’na bir yazi göndererek, Jet Motorlu Baslangiç Egitim Uçaginin milli imkânlarla tasarim ve imalatinin gerçeklestirilmesi için izin istedi.

Bir uçagin tasariminin “Kavramsal Tasarim”, “Ön Tasarim” ve “Detay Tasarim” olarak üç asamadan olustugu hatirlatilan yazida, söz konusu jet egitim uçaklarinin rahatlikla üretilebilecegi kaydedildi. Yazida, HIBMK’inda baslatilmis olan Jet Motorlu Baslangiç Egitim Uçagi Kavramsal Tasarim Projesi’ne girdi saglamak amaciyla HKK’nin uçagin kullanimi ve performansiyla ilgili istek ve beklentilerinin detayli olarak belirlenmesi istendi.

Yetkiniz yok

Hava Kuvvetleri Komutanligi Hava Lojistik Komutanligi ise Birinci HIBMK’ya gönderdigi Hava Korg. Aydın Okan imzali yazida, “Türkiye’de askeri ve sivil havacilikta kullanilan her çesit uçak, helikopter ve benzeri motorlu ve motorsuz vasitalarin üretim ve montaj sorumlulugunun yasalarla Türk Uçak Sanayii A.S.’ye (TUSAS) verilmis oldugu” hatirlatilarak, “1’inci HIBMK yerli uçak tasarimi için 82 ilave teknisyene ihtiyaç duyacaktir. Birinci HIBMK’nin TMK’da yazili vazife ve görevleri arasindan, uçak tasarim ve üretimine iliskin bir iz çikarilamamistir” denildi.

Uluslararasi izin gerekiyor

Uçak tasarim ve gelistirme faaliyetlerinde bulunulabilmesi için uluslar arasi otoritelerce taninan onayli bir tasarim organizasyonunun olusturulmasinin gerektigi anlatilan cevap yazisinda, anilan faaliyetlerin bir TUSAS girisimi olan TAI ile duplikasyon (çift baslilik) yaratacagi vurgulandi.